Makas (spread) nedir, nasıl hesaplanır?

Makas, bir kaynağın aynı para birimi için verdiği alış ile satış fiyatı arasındaki farktır; İngilizcede "spread" denir. Kaynak dövizi sizden alış fiyatıyla alır, size satış fiyatıyla satar. İki fiyat arasında fark olmasının nedeni budur: aradaki fark kaynağın işlem geliridir — ve sizin maliyetiniz.

Nasıl hesaplanır

Ham fark satış eksi alıştır, ama bu değer kurun büyüklüğüne bağlı olduğu için kaynaklar veya para birimleri arasında kıyaslanamaz. Kıyaslanabilir hâli yüzdedir:

makas % = (satış − alış) ÷ orta değer × 100

Orta değer, kaynak kendi orta kurunu yayımlıyorsa o değerdir; yayımlamıyorsa alış ile satışın ortalamasıdır. Bu sitede gösterilen makas da aynı şekilde hesaplanır; böylece büyüklükleri çok farklı iki para biriminin makası aynı ölçekte okunur.

Neden kaynaktan kaynağa değişir

• İşlem hacmi: çok işlem yapan bir kaynak, birim başına daha düşük marjla çalışabilir.
• Para biriminin likiditesi: çok işlem gören birimlerde makas genelde dar, seyrek işlem görenlerde geniştir.
• Nakit maliyeti: banknot tutmanın, sigortalamanın ve tedarik etmenin maliyeti efektif kurun makasını genişletir.
• Oynaklık: piyasa hızlı hareket ederken kaynak kendini korumak için makası açar.
• Güncelleme sıklığı: seyrek güncelleyen bir kaynak, iki güncelleme arasında üstlendiği riski geniş makasla karşılar.

Sizin için ne anlama gelir

Makas, aynı kaynakta alıp hemen geri sattığınızda ödediğiniz bedeldir: kur hiç değişmese bile, bozdurup fikir değiştirip geri alırsanız maliyetiniz makas kadar olur. Bu yüzden kısa vadeli ve gidip gelen işlemlerde makas, kurun kendisinden daha belirleyicidir. Makas yalnızca ilan edilen alış ve satış fiyatlarından hesaplanır; kaynağın ayrıca komisyon veya masraf uygulayıp uygulamadığını göstermez, bunu işlem öncesinde kaynağa sormak gerekir.

Dar makas her zaman doğru seçim değil

Siz genelde işlemin tek tarafını yaparsınız. Döviz bozduruyorsanız sizi ilgilendiren yalnızca alış fiyatıdır; makası dar ama alışı düşük bir kaynak, makası geniş ama alışı yüksek bir kaynaktan daha kötü olabilir. Makas kaynağın fiyatlama disiplinini gösterir, tek başına karar kuralı değildir. Karar verirken güncel KKTC döviz kurları tablosundaki ★ işaretlerine — o andaki en iyi alış ve en iyi satış — bakmak daha doğrudur.

Farkı somut görmek

Makasın kaynaklar ve para birimleri arasında nasıl dağıldığını KKTC dolar kuru ve Japon yeni kuru sayfalarındaki "Tüm kur türleri" tablosunun makas sütununda yan yana okuyabilirsiniz. Nakit ile hesap işlemi arasındaki makas farkı için efektif ve kaydi kur farkı.